در پژوهشي بارن و گرين برگ[1] ( 1993 ) عوامل موثر بر تعهد سازماني كاركنان را چنين مطرح مي كنند:

-1 تعهد بوسيله جنبه هاي مختلف شغل تحت تأثير قرار مي گيرد:  مشاغلي كه ميزان مسؤوليت و اختيار واگذار شده در آن زياد، تكرار پذيري آن كم و جذابيت آن زياد باشد، متصدي آن سطح بالايي از تعهد را از خود نشان مي دهد. از طرف ديگر فرصت هاي كم براي ارتقاء، تنش هاي زياد در شغل و ابهام زياد در نقش باعث ايجاد سطح پاييني از تعهد سازماني مي شود.

-2 تعهد سازماني تحت تأثير وجود فرصت هاي شغلي جايگزين قرار مي گيرد:  شانس بيشتر براي يافتن شغل ديگر و مطلوبيت بيشتر چنين جايگزينهايي باعث مي شود كه فرد تعهد كمتري نسبت به سازمان خود داشته باشد.

-3 تعهد سازماني تحت تأثير ويژگيهاي فردي قرار مي گيرد:  كاركنان مسن تر و يا با سابقه كاري بيشتر و ارشدتر و آنهايي كه به كار خود علاقه مند هستند، سطح بالاتري از تعهد را نشان مي دهند.در گذشته، اغلب اظهار مي شد كه زنان در مقايسه با مردان، تعهد كمتري نسبت به سازمان خود دارند. يافته هاي اخير نشان ميدهد كه چنين اختلافاتي در تعهد سازماني وجود ندارد بلكه دو گروه تعهد يكساني را ازخود نشان داده اند.

-4 در نهايت، تعهد سازماني بطور شديد تحت تأثير عوامل مربوط به محيط كار قرار مي گيرد:  افرادي كه

از سرپرستان خود راضي هستند و احساس مي كنند در ارزشيابي عملكرد ، عدالت برقرار مي شود و احساس مي كنند كه سازمان به فكر رفاه آنها مي باشد، سطوح تعهد بالاتري را از خود نمايش داده اند (بارن و گرين برگ، 147:1993).

در مطالعه اي كه توسط باتمن و استراسرصورت گرفت، ارتباط متغيرهاي زير با تعهد سازماني سنجيده شده است:

1 رفتار تشويقي رهبر

-2 رفتار تنبيهي رهبر

-3 ويژگيهاي شغل

-4 تمركز

-5 نياز به موفقيت

-6 جايگزين هاي شغلي در خارج از سازمان

-7 استرس شغلي

-8 رضايت شغلي

-9 سن

-10 تحصيلات

-11 سابقه خدمت

-12 سابقه در مسير شغلي

تجزيه و تحليل همبستگي بين اين متغيرها و تعهد سازماني نشان مي دهد كه تمام اين متغيرها با تعهد داراي رابطه (مثبت يا منفي) هستند. همچنين اين تحقيقات نشان داده است كه تعهد سازماني پيش شرط رضايت شغلي است نه اينكه رضايت شغلي پيش شرط تعهد سازماني (باتمن و استراسر، 95:1984).

كاري و همكارانش ( 1989 ) در مطالعه خود، متغيرهاي اثر گذار بر تعهد سازماني را در سه دسته كلي بشرح زير طبقه بندي كرده اند:

الف متغيرهاي مربوط به ادراك فرد از ساختار سازمان عبارتند از :

-1 تمركز : ميزاني كه قدرت در (سطوح عالي) سازمان متمركز مي شود.

-2 تكراري بودن:  ميزاني كه يك شغل تكرار پذير باشد.

-3 ارتباطات مناسب : آن ميزاني كه يك سازمان اطلاعات مربوط به شغل را منتقل مي نمايد.

-4 فرصتهاي ارتقاء : ميزان و حدود فرصتهاي ارتقاء در سلسله مراتب سازماني.

-5 اندازه سازمان: در اين پژوهش اندازه سازمان براساس تعداد تخت خوابهاي بيمارستان تعيين شده است.

-6 حقوق: ميزان پرداختي در سازمان

-7 عادلانه بودن توزيع : رابطه داده ها و عملكرد شغلي و پاداشهاي داده شده توسط سازمان

-8 انسجام: آن ميزاني كه يك فرد دوستان نزديك در واحد كاري خودش دارد.

-1 بار نقش : حجم وا ندازه فعاليتهاي مربوط به يك شغل

ب متغيرهاي مربوط به ويژگيهاي فردي عبارتند از:

-1 درگيري و مشاركت شغلي يا وابستگي كاري:  ميزاني كه يك فرد به استانداردهاي بالاي عملكرد حرفه اي متعهد شود.

-2 سابقه كار

-3 تحصيلات

-4 سابقه ترك خدمت

ج متغيرهاي مربوط به ويژگيهاي محيطي عبارتند از :

-1 فرصت هاي شغلي : يعني ميزان دستيابي به مشاغل جايگزين در خارج از سازمان

-2 مسؤوليت خانوادگي:  تعهدات به خويشاوندان و بستگان در محل زندگي.

مطالعه مودي و همكارانش

[1] Green berg

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

رابطه ویژگی های شغلی و شخصیتی با میزان تعهد سازمانی در بین کارکنان مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران